Οι πρώτες εικόνες από τους μικροδορυφόρους της Ελλάδας- Παπαστεργίου: «Από τον σχεδιασμό στην πράξη»

Ήδη, δύο επιχειρησιακοί μικροδορυφόροι βρίσκονται στο διάστημα, όπως και τρεις πειραματικοί-ερευνητικοί μικροδορυφόροι τεχνολογικής επίδειξης, με στόχο να δοκιμάσουν νέες διαστημικές τεχνολογίες που αναπτύχθηκαν στην Ελλάδα.

Πλέον, μέσα από τη συστηματική αξιοποίηση δορυφορικών δεδομένων, η χώρα εισέρχεται σε μια νέα εποχή.

Το λιμάνι του Πειραιά και του Περάματος, αλλά και η άφιξη της Belharra «Κίμων» είναι οι πρώτες φωτογραφίες που αποτύπωσαν οι μικροδορυφόροι, που παρουσιάζονται από το ΑΠΕ – ΜΠΕ.

Η πρώτη εικόνα λήφθηκε στις 13 Δεκεμβρίου 2025 και απεικονίζει το λιμάνι του Πειραιά και του Περάματος, ενώ η δεύτερη, υψηλής ανάλυσης οπτική δορυφορική απεικόνιση, έχει σημειολογικό χαρακτήρα, αφού έχει να κάνει με την φρεγάτα Belharra «ΚΙΜΩΝ» (15 Ιανουαρίου 2026) και την άφιξή της στη χώρα μας από την Γαλλία, προκειμένου να ενσωματωθεί στη δύναμη του ελληνικού Πολεμικού Ναυτικού.

«Ορόσημο που επιβεβαιώνει ότι περνάμε από τον σχεδιασμό στην πράξη»

«Η προοπτική παρουσίας της Ελλάδας στο διάστημα, κάποτε έμοιαζε, είτε αστείο, είτε ουτοπία. Ευτυχώς έχουμε αφήσει αυτές τις εποχές πίσω μας. Μέσα σε μόλις ενάμιση μήνα από την εκτόξευσή τους, έχουμε στα χέρια μας τις πρώτες εικόνες των δορυφόρων του Εθνικού Προγράμματος Μικροδορυφόρων» δήλωσε στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης, Δημήτρης Παπαστεργίου.

«Πρόκειται για ένα ορόσημο που επιβεβαιώνει ότι ως χώρα περνάμε από τον σχεδιασμό στην πράξη και αποκτούμε ουσιαστική παρουσία στο διάστημα, με άμεσο όφελος για το κράτος και τον πολίτη. Πέρα από την τεράστια συμβολική αξία της λήψης εικόνων ελληνικού εδάφους από ελληνικούς δορυφόρους στο διάστημα, έχει και τεράστια πρακτική» σημείωσε.

«Θα λαμβάνουμε συνεχώς, κρίσιμα δεδομένα, τα οποία θα χρησιμοποιούμε για την ενίσχυση της Δημόσιας Διοίκησης, τη βελτίωση της λήψης αποφάσεων και τη χάραξη πιο αποτελεσματικών πολιτικών σε κομβικούς τομείς. Ενδεικτικά, στον αγροτικό τομέα συμβάλλουν στη διασφάλιση της διαφάνειας στις ενισχύσεις, ενώ προσφέρουν πολύτιμη πληροφόρηση στους παραγωγούς. Στην προστασία του περιβάλλοντος, επιτρέπουν συνεχή παρακολούθηση δασών, υδάτων και προστατευόμενων περιοχών. Στην πολιτική προστασία συμβάλλουν στην έγκαιρη πρόληψη, την ταχεία απόκριση και την τεκμηριωμένη αποτίμηση κρίσεων. Στην άμυνα διευκολύνουν την εποπτεία περιοχών ενδιαφέροντος. Παράλληλα, δημιουργούν νέες προοπτικές για την έρευνα, την καινοτομία και την επιχειρηματικότητα. Με πόρους του Ταμείου Ανάκαμψης επενδύουμε σε τεχνολογίες αιχμής και εκμεταλλευόμαστε τις ευκαιρίες που μας δίνει το διάστημα με στόχο την ανάπτυξη, την ασφάλεια και ένα βιώσιμο μέλλον για όλους» σημείωσε.

Στο πλαίσιο του «Εθνικού Προγράμματος Μικροδορυφόρων» υλοποιείται μια ενιαία, κεντρική ψηφιακή πλατφόρμα, που θα συγκεντρώνει και θα αξιοποιεί δεδομένα από όλους τους ελληνικούς και διεθνείς δορυφόρους. Θα επιτρέπει τη μετατροπή της πληροφορίας που προέρχεται από το διάστημα, σε άμεσα εφαρμόσιμα εργαλεία πολιτικής, επιφέροντας σημαντικές αλλαγές στην καθημερινότητα των πολιτών.

Παράλληλα, η δημιουργία αυτής της πλατφόρμας, επιτρέπει σε όλα τα υπουργεία και δημόσιες υπηρεσίες να έχουν πρόσβαση σε αξιόπιστα και επικαιροποιημένα δεδομένα, χωρίς την ανάγκη εξειδικευμένης τεχνικής γνώσης. Ο κεντρικός κυβερνητικός κόμβος θα είναι εγκατεστημένος στην Αθήνα και θα συνεργαστεί με το Ελληνικό Κέντρο Διαστήματος, παρέχοντας ένα σημείο πρόσβασης στις δορυφορικές υπηρεσίες.

Στην πράξη, η χώρα αποκτά τη δυνατότητα συστηματικής χαρτογράφησης ολόκληρης της επικράτειας, αλλά και άμεσης ανταπόκρισης σε κρίσιμα γεγονότα. Οπτικά, θερμικά και ραντάρ δορυφορικά δεδομένα συνδυάζονται, ώστε να υπάρχει εικόνα ημέρα και νύχτα, ακόμη και με συννεφιά. Η ύπαρξη αστερισμών δορυφόρων, επιτρέπει πολλαπλές λήψεις μέσα στην ίδια ημέρα σε όλο τον ελλαδικό χώρο, δίνοντας συνεχή και επικαιροποιημένη εικόνα της χώρας. Τα δεδομένα φτάνουν σε ελάχιστο χρόνο στο σύστημα και μετατρέπονται αυτόματα σε «έτοιμα προς ανάλυση» προϊόντα, μειώνοντας δραστικά τον χρόνο λήψης αποφάσεων.

Κρίσιμη η συμβολή στον αγροτικό τομέα

Ιδιαίτερα κρίσιμη είναι η συμβολή στον αγροτικό τομέα. Μέσα από τις εφαρμογές, ο αγροτικός τομέας αποκτά ένα εργαλείο ελέγχου και τεκμηρίωσης των αγροτικών ενισχύσεων.

Τα δορυφορικά δεδομένα επιτρέπουν την ακριβή χαρτογράφηση των αγροτεμαχίων, την επιβεβαίωση του είδους και της έκτασης των καλλιεργειών, καθώς και τον εντοπισμό αλλαγών ή αποκλίσεων σε σχέση με τις δηλώσεις των παραγωγών.

Με αυτόν τον τρόπο, οι έλεγχοι γίνονται ταχύτερα, δίκαια και με λιγότερη γραφειοκρατία, ενώ περιορίζονται σημαντικά τα λάθη. Παράλληλα, οι αγρότες επωφελούνται από πληροφορίες για την υγεία των καλλιεργειών τους, τις ανάγκες άρδευσης και τις επιπτώσεις ακραίων καιρικών φαινομένων, μειώνοντας κόστος και αυξάνοντας την παραγωγικότητα.

Έγκαιρη ανίχνευση καταστροφών

Στον τομέα του φυσικού περιβάλλοντος, οι δυνατότητες είναι επίσης καθοριστικές. Η συνεχής παρακολούθηση προστατευόμενων περιοχών, η χαρτογράφηση και αποτίμηση των δασών, η καταγραφή αλλαγών στη χρήση γης και η αξιολόγηση της κατάστασης των υδάτων, παρέχουν στους αρμόδιους οργανισμούς ένα ισχυρό επιστημονικό υπόβαθρο για τεκμηριωμένες πολιτικές. Οι περιοχές Natura παρακολουθούνται συστηματικά με οπτικά, θερμικά και ραντάρ, επιτρέποντας την έγκαιρη ανίχνευση πιέσεων, όπως παράνομες παρεμβάσεις, αλλαγές στη βλάστηση, ξηρασία ή υποβάθμιση οικοτόπων. Παράλληλα, περιοχές με υψηλή περιβαλλοντική πίεση, όπως παράκτιες ζώνες, τουριστικές περιοχές και δασικά οικοσυστήματα, παρακολουθούνται σε συνεχή βάση, ώστε οι αρμόδιες αρχές να παρεμβαίνουν πριν οι επιπτώσεις γίνουν μη αναστρέψιμες.

Καθοριστικός είναι και ο ρόλος σε θέματα πολιτικής προστασίας και αποτίμησης της κλιματικής αλλαγής. Η έγκαιρη ανίχνευση δασικών πυρκαγιών, η παρακολούθηση της εξέλιξής τους, ο εντοπισμός πλημμυρικών φαινομένων και η αποτίμηση των ζημιών, πραγματοποιούνται με αυτοματοποιημένο τρόπο, με δεδομένα που φτάνουν απευθείας σε Πυροσβεστική και αρμόδιες αρχές, επιτρέποντας ταχύτερες εκκενώσεις, καλύτερη προστασία περιουσιών και τεκμηριωμένη αποτίμηση ζημιών. Τα θερμικά δεδομένα επιτρέπουν τον έγκαιρο εντοπισμό εστιών πυρκαγιάς, τα οπτικά τη χαρτογράφηση των πληγεισών περιοχών και τα ραντάρ την αποτύπωση πλημμυρών, ακόμη και όταν υπάρχουν σύννεφα ή σκοτάδι.

Εικόνα από όλη την Ανατολική Μεσόγειο

Στο θαλάσσιο χώρο, η Ελλάδα αποκτά πλήρη εικόνα σε όλο τον χώρο της Ανατολικής Μεσογείου. Μέσω δορυφορικών δεδομένων, καθίσταται δυνατός ο εντοπισμός πλοιαρίων, σκαφών και αντικειμένων ενδιαφέροντος, ενισχύοντας την επιτήρηση των συνόρων, τη διαχείριση μεταναστευτικών ροών, την ασφάλεια της ναυσιπλοΐας και την προστασία κρίσιμων υποδομών. Τα ραντάρ εντοπίζουν πλοία ανεξαρτήτως καιρού ή ώρας, ενώ τα οπτικά και θερμικά δεδομένα, συμβάλλουν στην παρακολούθηση ρύπανσης, θαλάσσιων καυσώνων και προστατευόμενων θαλάσσιων περιοχών,

Παράλληλα, η πολυαισθητήρια παρακολούθηση περιοχών ενδιαφέροντος, η προστασία κρίσιμων εγκαταστάσεων και η δυνατότητα ταχείας εκτίμησης καταστάσεων, δημιουργούν ένα νέο επίπεδο στρατηγικής αυτονομίας, με τα δεδομένα να παραμένουν υπό εθνικό έλεγχο και υψηλές προδιαγραφές κυβερνοασφάλειας.

Στο μεταξύ, ερευνητικά κέντρα, πανεπιστήμια και επιχειρήσεις, αποκτούν πρόσβαση σε σύνολα δεδομένων υψηλής προστιθέμενης αξίας, δημιουργώντας τις προϋποθέσεις για την ανάπτυξη νέων εφαρμογών, προηγμένων ψηφιακών υπηρεσιών και λύσεων που αξιοποιούν την τεχνητή νοημοσύνη και τη μηχανική μάθηση. Οι εφαρμογές αυτές, μέσα από θεσμικές διαδικασίες που θα ανακοινωθούν στο επόμενο χρονικό διάστημα, θα μπορούν να τύχουν εμπορικής αξιοποίησης σε διεθνές και παγκόσμιο επίπεδο.

Να σημειωθεί πως, τα δορυφορικά συστήματα δεν περιορίζονται γεωγραφικά μόνο πάνω από την Ελλάδα, αλλά καλύπτουν ολόκληρο τον πλανήτη, δημιουργώντας σημαντικές ευκαιρίες εξωστρέφειας και ανάπτυξης για την ελληνική βιομηχανία και το οικοσύστημα διαστημικής και ψηφιακής τεχνολογίας της χώρας.