Γιατί ο Τραμπ αποφάσισε να χτυπήσει το Ιράν – Το παρασκήνιο της απόφασης και τα ρίσκα της Τεχεράνης
Μία σύσκεψη με τον υπουργό Άμυνας Πιτ Χέγκεθ και τον αρχηγό του Γενικού Επιτελείου Ενόπλων Δυνάμεων, στρατηγό Νταν Κέιν για τις συνθήκες κάτω από τις οποίες έγινε η κατάρριψη του ελικοπτέρου Apache από το Ιράν ήταν αρκετή για να αλλάξει γνώμη ο Ντόναλντ Τραμπ και να διατάξει αντίποινα προκαλώντας την άμεση αντίδραση της Τεχεράνης και αναζωπυρώνοντας τους φόβους για μία νέα ανάφλεξη.
Όπως αποκαλύπτει η Wall Street Journal αρχικά ο Ντόναλντ Τραμπ δεν ήταν πεπεισμένος για την ανάγκη να ληφθούν αντίποινα εναντίον του Ιράν. Πέρασε μεγάλο μέρος της ημέρας υποβαθμίζοντας το περιστατικό.
Η γνώμη του άλλαξε όταν οι δύο αξιωματούχοι του είπαν ότι πρέπει να υπάρξει αμερικανική απάντηση.
Ο Τραμπ σε μια ανάρτηση στο Truth Social δήλωσε ότι οι ΗΠΑ πρέπει να «απαντήσουν σε αυτήν την επίθεση». Ώρες αργότερα, οι ΗΠΑ ξεκίνησαν τις επιθέσεις στο Ιράν.
Ο Αμερικανός πρόεδρος προχώρησε ένα βήμα πιο πέρα καθώς έσπευσε να δημοσιεύσει ένα απόσπασμα από την σειρά του NBC The West Wing, που είχε γυριστεί πριν από 26 χρόνια.
Πρόκειται για ένα απόσπασμα στο οποίο ο φανταστικός πρόεδρος, Τζεντ Μπάρτλετ, και οι βοηθοί του συζητούν την προσέγγιση που πρέπει να ακολουθηθεί μετά την κατάρριψη ενός αμερικανικού στρατιωτικού αεροσκάφους πάνω από τη Συρία. «Ποια είναι η αξία μιας αναλογικής απάντησης;» ρωτά ο Μπάρτλετ, τον οποίο υποδύεται ο Μάρτιν Σιν, τον αρχηγό του επιτελείου και τους στρατιωτικούς συμβούλους του και ακολουθεί μία ολόκληρη συζήτηση για το θέμα για να καταλήξουν στην τελική απόφαση.
Άγνωστο αν οι δύο πλευρές θα επιστρέψουν στις διαπραγματεύσεις
Το ερώτημα που μένει να απαντηθεί από τις εξελίξεις των επόμενων ωρών ή και ημερών είναι αν οι δύο πλευρές θα συνεχίσουν τις διαπραγματεύσεις με στόχο τον τερματισμό του πολέμου.
Για την αμερικανική πλευρά οι Ιρανοί πήραν το μήνυμα που ήθελε να στείλει η Ουάσινγκτον ύστερα από την κατάρριψη του Apache, εκτός αν τελικά θεωρήσει ότι πρέπει να απαντήσει στα νέα πλήγματα της Τεχεράνης.
Οι Ιρανοί πάλι δεν ξεκαθαρίζουν αν θα συνεχίσουν τα πλήγματα και πετούν το μπαλάκι στις χώρες του Κόλπο. Συγκεκριμένα το υπουργείο Εξωτερικών του Ιράν ρίχνει το μπαλάκι στις χώρες της περιοχής και προειδοποίησε ότι οι γείτονές του στον Κόλπο έχουν «νομική και ηθική ευθύνη» να αποτρέψουν αμερικανικές και ισραηλινές επιθέσεις.
Όλες αυτές οι εξελίξεις το μόνο που επιτυγχάνουν είναι να επιβεβαιώσουν την αμοιβαία δυσπιστία που υπάρχει, η οποία σε συνδυασμό με το ότι ΗΠΑ και Ιράν έχουν διαφορετική οπτική για το τι πρέπει να περιλαμβάνει μια ειρηνευτική συμφωνία, δεν βοηθά στην επίτευξη σημαντικής προόδου στις διαπραγματεύσεις.
Γιατί οι νέοι ηγέτες του Ιράν παίρνουν ρίσκα που απέφευγαν οι προκάτοχοί τους
Παράλληλα η Τεχεράνη με τη στάση της προσπαθεί να επιτύχει και κάτι ακόμα. Θέλει να επαναπροσδιορίσει τα όρια μιας αντιπαράθεσης που για δεκαετίες διεξάγεται σε μεγάλο βαθμό μέσω πληρεξουσίων, μυστικών επιχειρήσεων και προσεκτικά σταθμισμένων αντιποίνων αναφέρει σε ανάλυση του το CNNi.
Στοχεύοντας το Ισραήλ σε απάντηση στις επιθέσεις στον Λίβανο, το Ιράν φάνηκε να σηματοδοτεί ότι οι κόκκινες γραμμές της δεν σταματούν πλέον στα δικά της σύνορα – και ότι οι ηγέτες της είναι έτοιμοι να αναλάβουν μεγαλύτερα ρίσκα.
Η Τεχεράνη έδωσε σήμα ότι η ισραηλινή στρατιωτική δράση εναντίον των περιφερειακών συμμάχων της θα μπορούσε επίσης να προκαλέσει μια άμεση ιρανική απάντηση. Στόχος ήταν να σπάσει το διπλωματικό αδιέξοδο στις συνομιλίες για την επίτευξη μιας προσωρινής ειρηνευτικής συμφωνίας και την υποστήριξη του Λιβάνου.
Η κίνηση αυτή υποδηλώνει μια ευρύτερη μετατόπιση στην Τεχεράνη, όπου μια νέα γενιά ηγετών εγκαταλείπει όλο και περισσότερο την προσεκτική, προσέγγιση που καθόριζε εδώ και καιρό τη στρατηγική της Ισλαμικής Δημοκρατίας απέναντι στους αντιπάλους της. Αντί να βασίζονται κυρίως στην αποτροπή και τη στρατηγική υπομονή, τώρα φαίνονται πιο πρόθυμοι να αναλάβουν ρίσκα και να χρησιμοποιήσουν τη στρατιωτική, οικονομική και περιφερειακή επιρροή του Ιράν για να διαμορφώσουν τα γεγονότα στη Μέση Ανατολή.
Πρόκειται για την ίδια ιρανική ηγεσία που ο Ντόναλντ Τραμπ, χαρακτήρισε ως «πιο ορθολογική» και «αρκετά λογική».
«Οι Ιρανοί έχουν βάλει πλέον σε ένα κουτί τόσο τους Ισραηλινούς όσο και τις ΗΠΑ», δήλωσε στην Τζέσικα Ντιν του CNNi ο Άαρον Ντέιβιντ Μίλερ, πρώην διαπραγματευτής των ΗΠΑ για την ειρήνη στη Μέση Ανατολή. «Είναι έτοιμοι να αναλάβουν ρίσκο. Νομίζουν ότι κερδίζουν. Δεν νομίζουν ότι η εκεχειρία εξυπηρετεί τα συμφέροντά τους» ανέφερε.
«Αυτή είναι η πρώτη φορά εδώ και δεκαετίες που μια περιφερειακή δύναμη έχει τα μέσα, την ικανότητα και την προθυμία να ασκήσει σκληρή ισχύ εναντίον των ισραηλινών στρατιωτικών ελιγμών ή της επιθετικότητας εναντίον ενός τρίτου μέρους», δήλωσε με τη σειρά της η Τρίτα Πάρσι, εκτελεστική αντιπρόεδρος του Ινστιτούτου Κουίνσι, ενός αμερικανικού think tank για την εξωτερική πολιτική.
Η Τεχεράνη επιδιώκει να δημιουργήσει μια «νέα εξίσωση» που στοχεύει να αποτρέψει το Ισραήλ από το να ενεργεί όχι μόνο εναντίον του ίδιου του Ιράν αλλά και εναντίον του δικτύου πληρεξουσίων του στην περιοχή, δήλωσε ο Ντάνι Κιτρινόβιτς, πρώην επικεφαλής του τμήματος Ιράν στις ισραηλινές στρατιωτικές μυστικές υπηρεσίες, στην στο CNNi.
Εκμετάλλευση ρωγμών στη σχέση ΗΠΑ-Ισραήλ
Το Ιράν φαίνεται επίσης να δοκιμάζει τη συμμαχία ΗΠΑ-Ισραήλ και να εκμεταλλεύεται τις αυξανόμενες διαφορές μεταξύ των δύο χωρών. Ο Τραμπ έχει επικρίνει δημόσια τον Ισραηλινό πρωθυπουργό Μπενιαμίν Νετανιάχου αρκετές φορές τις τελευταίες εβδομάδες, επιμένοντας ότι μια διπλωματική συμφωνία με την Τεχεράνη είναι εφικτή και ισχυριζόμενος ότι το Ισραήλ «δεν θα έχει άλλη επιλογή» από το να την αποδεχτεί.
Αυτή η στρατηγική μπορεί να αποφέρει αποτελέσματα. Μετά την επίθεση του Ιράν στο Ισραήλ τη Δευτέρα, ο Τραμπ κινήθηκε γρήγορα για να αποτρέψει περαιτέρω κλιμάκωση, μιλώντας με τον Νετανιάχου δύο φορές μέσα σε λίγες ώρες σε μια προσπάθεια να τον πείσει να μην προβεί σε αντίποινα. Μπορεί αυτό να μην έγινε αλλά οι ρωγμές φάνηκαν.
