Προβληματισμός για τα καπνικά προϊόντα στην Ευρώπη – «Απουσιάζουν» οι μελέτες επιπτώσεων
Αντιδράσεις έχει προκαλέσει η απουσία εκτιμήσεων επιπτώσεων από την αναθεώρηση της Οδηγίας για τα Προϊόντα Καπνού (Tobacco Products Directive), όπως αναδεικνύουν σχετικά δημοσιεύματα της ευρωπαϊκής έκδοσης του Politico και του Euractiv.
Η Γενική Διεύθυνση Υγείας και Ασφάλειας των Τροφίμων είχε ορίσει την 24η Μαρτίου ως προθεσμία για την υποβολή σχολίων και παρατηρήσεων από επιμέρους Τμήματα της Κομισιόν, όπως εκείνα που αφορούν τον προϋπολογισμό, τη φορολογία και το περιβάλλον, με την αναθεώρηση να αποσκοπεί στο να ρυθμίσει τους κανόνες για τα εναλλακτικά προϊόντα καπνού και νικοτίνης, όπως τα ηλεκτρονικά τσιγάρα, τα θερμαινόμενα προϊόντα καπνού και τα σακουλάκια νικοτίνης.
Ο Επίτροπος Υγείας, Όλιβερ Βάρχελι είχε εμφανιστεί με δηλώσεις του να υποστηρίζει ότι τα εναλλακτικά προϊόντα καπνού και νικοτίνης είναι το ίδιο επιβλαβή με το συμβατικό τσιγάρο, προκαλώντας έντονες αντιδράσεις, που οδήγησαν – μεταξύ άλλων – σε επιστολή 23 ανεξάρτητων ευρωπαίων επιστημόνων σε θέματα πολιτικών υγείας με επίκεντρο τον καπνό και τη νικοτίνη προς την Πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, αμφισβητώντας ευθέως την επιστημονική τεκμηρίωση και την αξιοπιστία μιας τέτοιας άποψης.
Την ανάγκη τεκμηριωμένης προσέγγισης έχει αναδείξει και η ελληνική πλευρά, με τον υπουργό Υγείας, Άδωνι Γεωργιάδη να υποστηρίζει σε συνεδρίαση του Συμβουλίου Υπουργών Υγείας της Ε.Ε. ότι η επικείμενη αναθεώρηση της Oδηγίας για τα καπνικά προϊόντα θα πρέπει να βασιστεί σε εμπεριστατωμένες μελέτες επιπτώσεων και ανάλυση των επιστημονικών δεδομένων, προειδοποιώντας ότι οποιαδήποτε αλλαγή χωρίς την απαραίτητη προετοιμασία ενδέχεται να οδηγήσει σε βιαστικές αποφάσεις.
Ανησυχία για την απουσία μελετών επιπτώσεων
Η ανησυχία για τον τρόπο με τον οποίο η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προωθεί το τελευταίο διάστημα σημαντικές νομοθετικές πρωτοβουλίες, χωρίς να συνοδεύονται από τις καθιερωμένες μελέτες επιπτώσεων (impact assessments), διατυπώνεται σε ευρωπαϊκό επίπεδο.
Το ζήτημα αναδεικνύεται σε προσχέδιο έκθεσης της Κυπριακής Προεδρίας του Συμβουλίου της Ε.Ε., το οποίο καταγράφει επιφυλάξεις κρατών-μελών για την αυξανόμενη απουσία τεκμηριωμένης ανάλυσης πίσω από τις προτεινόμενες ρυθμίσεις.
Σύμφωνα με το σχετικό έγγραφο, κανένα από τα προτεινόμενα πολυνομοσχέδια της Επιτροπής, που αφορούν ένα ευρύ φάσμα τομέων, από τη γεωργία και την τεχνολογία έως την περιβαλλοντική πολιτική δεν έχει συνοδευτεί από μελέτη επιπτώσεων.
Αν και αναγνωρίζεται ότι η απλοποίηση του κανονιστικού πλαισίου αποτελεί θεμιτό στόχο, οι εκπρόσωποι πολλών χωρών επισημαίνουν ότι οι συγκεκριμένες προτάσεις δεν περιορίζονται σε τεχνικές παρεμβάσεις, αλλά εισάγουν και ουσιαστικές αλλαγές πολιτικής.
Σε αυτές τις περιπτώσεις, τονίζουν, η απουσία αναλυτικής τεκμηρίωσης δυσχεραίνει την αξιολόγηση των πιθανών οικονομικών, διοικητικών και κανονιστικών επιπτώσεων.
