Γεραπετρίτης: Αντιμετωπίζουμε με κάθε μέσο οποιαδήποτε απόπειρα κατά των κυριαρχικών μας δικαιωμάτων
Η απάντηση του Έλληνα ΥΠΕΞ στις προκλήσεις της Άγκυρας που εξήγγειλε θαλάσσια πάρκα στο Αιγαίο, ήρθε μέσω της συνέντευξης στην Κυριακάτικη εφημερίδα, «Το Βήμα».
Αναλυτικά:
ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Κύριε Υπουργέ, ζούμε το τέλος των «ήρεμων νερών»;
Γ. ΓΕΡΑΠΕΤΡΙΤΗΣ: Τα ήρεμα νερά δεν συνιστούν αυτοσκοπό αλλά το μέσο για την εξυπηρέτηση των εθνικών μας στόχων. Η πολιτική αυτή ήρθε μετά από μια περίοδο παρατεταμένης και κλιμακούμενης έντασης με την Τουρκία, η οποία απειλούσε έμπρακτα την ειρήνη στην περιοχή μας και μπορούσε να οδηγήσει ακόμη και σε σύρραξη. Η επιλογή συνεπώς της διαμόρφωσης μιας λειτουργικής σχέσης με τη γείτονα ήταν σαφής και εθνικά ωφέλιμη: απομείωση των κρίσεων με ταυτόχρονη πολυεπίπεδη ισχυροποίηση της Ελλάδας.
Πρώτον, οι παραβιάσεις του Εθνικού Εναέριου Χώρου μειώθηκαν, οι μεταναστευτικές ροές εξ ανατολών ελαχιστοποιήθηκαν, τα νησιά του Ανατολικού Αιγαίου ανέπνευσαν και αναπτύχθηκαν οικονομικά και, παρά τις εντάσεις, δεν προέκυψε μείζων κρίση.
Δεύτερον, αξιοποιήθηκε ο χρόνος για τη μεγέθυνση της οικονομίας και της άμυνάς μας. Ειδικά οι ένοπλες δυνάμεις μας, που είχαν υποστεί τεράστιο πλήγμα λόγω της οικονομικής κρίσης, ενισχύθηκαν καίρια και σήμερα βρίσκονται σε θέση υπεροχής σε αέρα και θάλασσα με τα αεροσκάφη Rafale, τα αναβαθμισμένα F-16, τις φρεγάτες Belharra, τη νέα πολυδιάστατη δομή δυνάμεων, καθώς και τα νέα υπερόπλα που αναμένουμε το επόμενο διάστημα, ιδίως τα F-35.
Τρίτον, η Ελλάδα αναπτύχθηκε διπλωματικά και σήμερα βρίσκεται στο απόγειο της ισχύος της. Στον σκληρό πυρήνα όλων των μεγάλων διεθνών οργανισμών, με στρατηγικές συμμαχίες με κρίσιμες χώρες, όπως οι ΗΠΑ, η Γαλλία, το Ισραήλ, η Αίγυπτος, η Ινδία και οι χώρες του Κόλπου. Την ίδια στιγμή, κλείσαμε χαίνουσες πληγές, όπως με τη Λιβύη, και διευρύναμε το διπλωματικό μας αποτύπωμα παντού στον κόσμο.
Τέταρτον, η βελτίωση στις σχέσεις μας με την Τουρκία συνέβαλε καθοριστικά στην επανεκκίνηση των άτυπων συζητήσεων για το Κυπριακό, μετά από μια μακρά περίοδο στασιμότητας, υπό την αιγίδα του Γενικού Γραμματέα του ΟΗΕ.
Πέμπτον, η Ελλάδα έθεσε για πρώτη φορά, με τρόπο αδιαμφισβήτητο, νομικά και πολιτικά επιχειρήματα για την υποστήριξη των εθνικών μας θέσεων, όπως ο Θαλάσσιος Χωροταξικός Σχεδιασμός και το πρόγραμμα αξιοποίησης του υποθαλάσσιου πλούτου μας, που κατοχυρώνουν στην πράξη τα κυριαρχικά μας δικαιώματα.
ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Και τη «Διακήρυξη των Αθηνών»; Να την θεωρήσουμε «νεκρή»;
Γ. ΓΕΡΑΠΕΤΡΙΤΗΣ: Ο διάλογος με την Τουρκία δεν αποτελεί επινόηση της παρούσας κυβέρνησης. Όλες οι ελληνικές κυβερνήσεις της Μεταπολίτευσης συζητούσαν με την Τουρκία, ενίοτε άτακτα και ανώφελα, με 64 γύρους διερευνητικών επαφών που δεν εισέφεραν τίποτε ουσιαστικό στην ενίσχυση των εθνικών μας θέσεων.
Η Διακήρυξη των Αθηνών καθιέρωσε για πρώτη φορά έναν δομημένο διάλογο τριών πυλώνων. Ο δομημένος διάλογος λειτούργησε ως δίαυλος αποσυμπίεσης για τις σχέσεις των δύο χωρών. Βεβαίως, δεν αναμέναμε να εκλείψουν ως δια μαγείας οι διαχρονικές μας διαφορές – εξάλλου η ίδια η Διακήρυξη προέβλεπε ότι τα μέρη διατηρούν τις νομικές τους θέσεις. Όμως, σε ένα διεθνές περιβάλλον εξαιρετικά ευμετάβολο και απρόβλεπτο, με διάχυτους πολέμους στην ευρύτερη γειτονιά μας, είναι σημαντικό να υπάρχει σαφές και καθορισμένο πλαίσιο επικοινωνίας και ειρηνικής επίλυσης των προβλημάτων μας. Και μάλιστα για πρώτη φορά με ρητή αποδοχή από την Τουρκία των παγκοσμίως αναγνωρισμένων αρχών του Διεθνούς Δικαίου.
ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Σε κάθε περίπτωση, βλέπουμε μια Τουρκία να χτίζει έναν ηγετικό ρόλο στην περιοχή και, σε ό,τι μας αφορά, να επιχειρεί τη «δημιουργία τετελεσμένων». Κατ’ αρχάς συμφωνείτε με αυτήν την ανάγνωση;
Γ. ΓΕΡΑΠΕΤΡΙΤΗΣ: Οι ενέργειες της Τουρκίας στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο συνιστούν αντίδραση σε δικές μας πρωτοβουλίες, που σκοπό έχουν να κατοχυρώσουν στη βάση του Διεθνούς Δικαίου τα κυριαρχικά μας δικαιώματα. Εντάσσονται σε μια ευρύτερη απόπειρα της Τουρκίας να οικοδομήσει ένα προφίλ περιφερειακής δύναμης με ισχυρή αμυντική βιομηχανία και παρουσία σε άλλες χώρες. Δυστυχώς, η παρουσία της Τουρκίας σε χώρες όπως η Λιβύη και η Συρία δεν είναι πάντοτε ωφέλιμη. Οι τελευταίες παρεμβάσεις στη Συρία, μάλιστα, φαίνεται ότι δημιουργούν στην Τουρκία μία τάση περαιτέρω επιβολής με διαχυτικές συνέπειες για την ασφάλεια στην ευρύτερη περιοχή. Κανένα τετελεσμένο δεν μπορεί, πάντως, να παραχθεί μονομερώς. Αυτό επιβάλλει η διεθνής έννομη τάξη και εμείς μεριμνούμε πάντοτε, αυτοτελώς ή μέσω των διεθνών συμμαχιών μας, να γίνεται σαφές και να απευθύνεται προς όλους.
ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Επομένως, για να το θέσω απλά, τι κάνουμε εμείς; Θα αλλάξει η δική μας στρατηγική και σε ποια κατεύθυνση;
Γ. ΓΕΡΑΠΕΤΡΙΤΗΣ: Η ελληνική εξωτερική πολιτική δεν ετεροκαθορίζεται. Διαμορφώνεται κυριαρχικά και ανεξάρτητα, όχι υπό το πρίσμα της εξωτερικής πολιτικής και των εκάστοτε πρωτοβουλιών της Τουρκίας ή οποιουδήποτε άλλου κράτους. Υπηρετούμε με συνέπεια το στρατηγικό μας σχέδιο, απαντάμε με πράξεις στα άσφαιρα πυρά και εκτοξεύουμε την ισχύ της εθνικής μας άμυνας και της γεωπολιτικής μας θέσης.
Η Ελλάδα θα συνεχίζει να δομεί την εξωτερική της πολιτική στην περιοχή μας, όχι μόνο έναντι της Τουρκίας αλλά έναντι όλων, στη βάση του Διεθνούς Δικαίου και των σχέσεων καλής γειτονίας. Όμως πάντα με ενεργητικές δράσεις, που δεν υπήρξαν ποτέ, και χωρίς εκπτώσεις στα εθνικά δίκαια. Αν αυτό ενοχλεί κάποιους, στο εσωτερικό και στο εξωτερικό, ας το ξεπεράσουν. Η Ελλάδα της παθητικής διπλωματικής αδράνειας πέρασε ανεπιστρεπτί. Τη θέση της πήρε η Ελλάδα της αυτοπεποίθησης και της πρωτοβουλίας των κινήσεων.
ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Να θέσω ένα πρακτικό ζήτημα. Η Άγκυρα ανακοίνωσε δυο περιβαλλοντικά πάρκα. Στο πλαίσιο της υποτιθέμενης προστασίας τους ζητάει άδεια διέλευσης για τη Λήμνο και το Καστελόριζο. Θεωρείτε απίθανο ένα τέτοιο σενάριο; Θα ήταν ένα «casus belli» αυτό για την Αθήνα;
Γ. ΓΕΡΑΠΕΤΡΙΤΗΣ: Τα τουρκικά περιβαλλοντικά πάρκα, όπως εξαγγέλθηκαν, είναι παράνομα και δεν παράγουν κανένα έννομο αποτέλεσμα διότι εκτείνονται πέραν των τουρκικών χωρικών υδάτων σε μη οριοθετημένα διεθνή ύδατα ελληνικής υφαλοκρηπίδας. Βέβαια, τα σχετικά Προεδρικά Διατάγματα δεν περιλαμβάνουν όρους και περιορισμούς περιβαλλοντικής προστασίας, παρά μόνο συντεταγμένες. Σε κάθε περίπτωση, η θέση της ελληνικής Κυβέρνησης είναι ξεκάθαρη: οποιαδήποτε απόπειρα προσβολής των κυριαρχικών μας δικαιωμάτων αντιμετωπίζεται με κάθε πρόσφορο μέσο. Πρωταρχική μας επιδίωξη είναι προφανώς η ειρηνική επίλυση των διαφορών, όμως είμαστε απολύτως έτοιμοι για κάθε σενάριο. Για εμάς πατριωτικό καθήκον δεν είναι οι ανέξοδες φωνασκίες και οι πολεμικές ιαχές. Είναι η διευρυμένη ισχύς, η διαρκής προετοιμασία, η ακατάβλητη βούληση για την υποστήριξη της πατρίδας.
ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Λέτε ότι τα τουρκικά πάρκα «δεν παράγουν έννομες συνέπειες». Πώς πιστεύετε ότι ακούγεται σήμερα ένα τέτοιο επιχείρημα στον Λευκό Οίκο;
Γ. ΓΕΡΑΠΕΤΡΙΤΗΣ: Αν και βιώνουμε ένα διεθνές περιβάλλον όπου η αρχιτεκτονική ασφαλείας καθορίζεται πλέον περισσότερο από την ισχύ και λιγότερο από τους κανόνες, πιστεύω ότι κανένας δεν επιθυμεί μια παγκόσμια ζούγκλα. Η παράδοση της Δύσης σε σχέση με την πίστη στη διεθνή πολυμέρεια και το Διεθνές Δίκαιο αποτελεί την άμυνα έναντι κάθε καιροσκοπικού αναθεωρητισμού. Το ένα, εντούτοις, δεν αναιρεί το άλλο. Επικαλούμαστε το Διεθνές Δίκαιο, καλλιεργούμε την ισχύ μας. Σε συνεργασία με τους συμμάχους μας, όπως οι ΗΠΑ, με τις οποίες η σχέση μας βρίσκεται σε άριστο σημείο και διατηρούμε ανοικτή γραμμή επικοινωνίας, δουλεύουμε εξαντλητικά για την βελτίωση των εθνικών μας θέσεων. Προφανώς, δεν μπορούμε να καθορίσουμε εμείς την εξωτερική πολιτική άλλων χωρών, ακόμη και συμμάχων μας. Εκείνο όμως για το οποίο πάντοτε μεριμνούμε είναι να ακούγονται οι ελληνικές θέσεις και να έχουμε τα ερείσματα να λαμβάνονται πάντοτε σοβαρά υπ’ όψιν.
ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Πάντως, κύριε Υπουργέ, είναι σαφές ότι ο Ταγίπ Ερντογάν έχει ισχυρά ερείσματα στην Ουάσιγκτον. «Παίρνει θάρρος», θα λέγαμε, από τον Ντόναλντ Τραμπ. Ποιες είναι οι δικές μας «πλάτες»;
Γ. ΓΕΡΑΠΕΤΡΙΤΗΣ: Τα τελευταία χρόνια η χώρα μας όχι μόνο δεν στηρίζεται σε αλλότριες πλάτες αλλά μάλλον βάζει πλάτη σε άλλα κράτη. Φάνηκε στην Κύπρο, τα Βαλκάνια, τη Μέση Ανατολή, τις χώρες του Κόλπου. Στον σύγχρονο πολυπολικό κόσμο δεν αρκεί να είσαι ισχυρός αλλά να έχεις και παράσταση ισχύος. Και σε ό,τι μας αφορά, την παράσταση αυτή την ενισχύει η τακτική έκφραση ευγνωμοσύνης των κρατών για την ασφάλεια που τους παρέχουμε. Όταν άλλοι αναζητούν απεγνωσμένα εξωτερική βοήθεια και στοχεύουν στην εικόνα παρά την ουσία, εμείς χτίζουμε την ισχύ μας και προετοιμαζόμαστε για την Προεδρία του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ τον ερχόμενο Οκτώβριο και την Προεδρία του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, το δεύτερο εξάμηνο του 2027. Οι μεγάλες διεθνείς πολιτικές περνούν από τη χώρα μας. Δεν χρειαστήκαμε πλάτες για να καθορίσουμε τους όρους για τη συμμετοχή μη κοινοτικών χωρών στα ευρωπαϊκά εξοπλιστικά προγράμματα, όπως το SAFE, δεν χρειαστήκαμε πλάτες για να μπούμε στα προγράμματα F-35 και αναβάθμισης F-16, δεν χρειαστήκαμε πλάτες για να αντιμετωπίσουμε την υβριδική μεταναστευτική επίθεση στον Έβρο. Και την ίδια ώρα έχουμε ηγετικό ρόλο στην επιχείρηση EUNAVFOR ASPIDES της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την προστασία της ελευθερίας της ναυσιπλοΐας στην Ερυθρά Θάλασσα, αλλά και στην επιχείρηση EUNAVFOR Irini στην Κεντρική Μεσόγειο. Εμείς δεν χρειαζόμαστε δανεικό θάρρος από τρίτους, το έχουμε στο γονιδίωμά μας.
ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Έχουμε μια στήριξη «τόσο – όσο» από την Ευρώπη. Κατά τα ειωθότα, θα λέγαμε. Μήπως, από την άλλη πλευρά, υπερεπενδύουμε στη σχέση μας με το Ισραήλ;
Γ. ΓΕΡΑΠΕΤΡΙΤΗΣ: Θα μου επιτρέψετε να διαφωνήσω. Η Ευρωπαϊκή Ένωση λειτουργεί με συγκλίσεις και συμβιβασμούς, αλλά λειτουργεί. Και αποδεικνύει ότι όταν χρειάζεται, καινοτομεί, αναλαμβάνει πρωτοβουλίες και στέκεται δίπλα στα κράτη-μέλη της. Αν διαβάσετε τα Συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, τις Εκθέσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και του Κοινοβουλίου και τις θέσεις που διαμορφώθηκαν στο πλαίσιο των δράσεων για την ευρωπαϊκή άμυνα και τη στρατηγική αυτονομία, θα αντιληφθείτε ότι η αλληλεγγύη, τόσο στην Ελλάδα όσο και στην Κύπρο, είναι ουσιαστική.
Από την άλλη πλευρά, η σχέση μας με το Ισραήλ είναι στρατηγικού χαρακτήρα. Πρόκειται, για μια σχέση με βάθος χρόνου, στην οποία μετέχει ενεργά και η Κύπρος στο πλαίσιο του σχήματος τριμερούς συνεργασίας που έχουμε αναπτύξει. Συνομιλούμε με το Ισραήλ, ως στρατηγικοί εταίροι, συνομιλούμε όμως και με το σύνολο του αραβικού κόσμου. Η εξωτερική μας πολιτική είναι πολυεπίπεδη, με ανοιχτούς διαύλους και συνεργασίες που έχουν ως μοναδικό γνώμονα την ενίσχυση της διεθνούς θέσης της χώρας μας. Αντιλαμβάνομαι ότι ένας πολλαπλασιαστής ισχύος μας, όπως η σχέση μας με το Ισραήλ, μπορεί να ενοχλεί κάποιους. Θέλω να είμαι σαφής: καμία συμμαχία της Ελλάδας δεν δομείται για να απειλήσει άλλη χώρα, εντούτοις η Ελληνική Πολιτεία δεν δέχεται υποδείξεις από κανέναν για τον τρόπο με τον οποίο αναπτύσσει τις διμερείς και πολυμερείς της σχέσεις.
ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Να επιστρέψουμε στο Αιγαίο. Τι κάνουμε με τα δικά μας πάρκα; Προχωράμε; Τα ξεχνάμε;
Γ. ΓΕΡΑΠΕΤΡΙΤΗΣ: Η Ελλάδα προχώρησε για πρώτη φορά στον καθορισμό του Θαλάσσιου Χωροταξικού Σχεδιασμού της, αποτυπώνοντας, τα απώτατα όρια της υφαλοκρηπίδας και της Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης της. Κατέγραψε σε ένα ενιαίο κείμενο, το οποίο αποτελεί μέρος του ευρωπαϊκού κεκτημένου, τις θαλάσσιες ζώνες της, τόσο εκείνες που έχουν ήδη οριοθετηθεί με συμφωνία με γειτονικά κράτη, όσο και τα δυνητικά όριά τους, όπου τέτοια συμφωνία δεν υφίσταται.
Επιπλέον, καθορίστηκαν δύο νέα Εθνικά Θαλάσσια Πάρκα, στο Αιγαίο και το Ιόνιο. Πρόκειται για μια περιβαλλοντική δράση μείζονος σημασίας για τη διατήρηση της βιοποικιλότητας, την προστασία των οικοτόπων και την ευαισθητοποίηση σε σχέση με το θαλάσσιο περιβάλλον. Κι αυτό περιλαμβάνει, φυσικά, περιορισμούς στην ανθρώπινη δραστηριότητα, στη ναυσιπλοΐα και στην αλιεία. Οι περιορισμοί αυτοί είναι περιβαλλοντικού χαρακτήρα και αποσκοπούν στην προστασία των ευαίσθητων θαλάσσιων οικοσυστημάτων. Με πρωτοβουλία του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας και σύμπραξη συναρμόδιων υπουργείων θα έλθουν το προσεχές διάστημα τα εφαρμοστικά Προεδρικά Διατάγματα.
ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Ωστόσο, αντιλαμβανόμαστε όλοι τη διαφορά. Εμείς αυτοπεριοριστήκαμε στα 6 μίλια, οι Τούρκοι απλώθηκαν στα διεθνή ύδατα. Κακώς «μαζευτήκαμε»; Ρωτώ και σε σχέση με την αρχική πρόθεση για πάρκο στα Δωδεκάνησα.
Γ. ΓΕΡΑΠΕΤΡΙΤΗΣ: Το Διεθνές Δίκαιο δεν εφαρμόζεται à la carte. Η Ελλάδα ενεργεί αποκλειστικά εντός του πλαισίου του Διεθνούς Δικαίου και, ιδίως, του Διεθνούς Δικαίου της Θάλασσας. Αυτό δεν είναι «αυτοπεριορισμός», είναι αυτονόητη υποχρέωση, συνειδητή επιλογή ευθύνης και θεσμικής σοβαρότητας από μία ευνομούμενη χώρα που σέβεται τη διεθνή τάξη. Αυτό κάνει μια υπεύθυνη Κυβέρνηση για να έχει στο μέλλον έννομο συμφέρον να μπορεί να επικαλείται το Διεθνές Δίκαιο σε κάθε πτυχή του. Με τον τρόπο αυτό μεγαλώσαμε την Ελλάδα με την επέκταση των χωρικών υδάτων στο Ιόνιο και έως το ακρωτήριο Ταίναρο, ασκήσαμε τα κυριαρχικά μας δικαιώματα με τις συμφωνίες οριοθέτησης της Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης με την Ιταλία και την Αίγυπτο, αναθέσαμε σε ενεργειακούς κολοσσούς την έρευνα και αξιοποίηση κοιτασμάτων νοτίως της Κρήτης, φέραμε τον Θαλάσσιο Χωροταξικό Σχεδιασμό και προχωράμε με τα Θαλάσσια Πάρκα σε Αιγαίο και Ιόνιο. Αλήθεια, πότε άλλοτε στην ελληνική πολιτική ιστορία είχαμε τόσες δράσεις που κατοχυρώνουν τα δικαιώματά μας;
Όσοι μας μέμφονται για τις αναμενόμενες αντιδράσεις τις Τουρκίας σε αυτές τις ελληνικές δράσεις, ας μας εξηγήσουν πρώτα γιατί δεν τόλμησαν να φέρουν έστω μία δράση από τον κατάλογο αυτό.
ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Προδιαγράφεται, πάντως, ένα σκηνικό στο οποίο η Τουρκία δεν αναγνωρίζει υφαλοκρηπίδα στα ελληνικά νησιά, αμφισβητεί άλλα, ανακοινώνει θαλάσσια πάρκα, ψηφίζει νόμο για τη γαλάζια πατρίδα. Κύριε Υπουργέ αλλάζει βήμα – βήμα το status quo στο Αιγαίο;
Γ. ΓΕΡΑΠΕΤΡΙΤΗΣ: Τα ανιστόρητα και ανεδαφικά επιχειρήματα της Τουρκίας δεν είναι τωρινά, ανατρέχουν δεκαετίες: γαλάζια πατρίδα, γκρίζες ζώνες, αποστρατικοποίηση νησιών. Ούτε περιμέναμε ότι η Τουρκία θα αποστεί από τις θέσεις αυτές. Εμείς αντιπαραθέτουμε τα δικά μας επιχειρήματα, που για πρώτη φορά βρίσκονται στο τραπέζι. Και καλούμε την Τουρκία να παραπέμψουμε στο Διεθνές Δικαστήριο τη μόνη διαφορά που μπορεί να αχθεί ενώπιον διεθνούς δικαιοδοσίας, την οριοθέτηση υφαλοκρηπίδας και ΑΟΖ, στη βάση του Διεθνούς Δικαίου. Όποιος δεν φοβάται το Διεθνές Δίκαιο προσχωρεί σε αυτό και, εφόσον δεν υπάρχει κοινός τόπος, προσφεύγει σε διεθνή δικαιοδοσία. Όποιος δεν ερείδεται στο Διεθνές Δίκαιο, αφίσταται από την κύρωση διεθνών συνθηκών και προβαίνει σε μονομερείς παράνομες ενέργειες. Στην περίπτωση όμως αυτή υφίσταται τίμημα έναντι της διεθνούς κοινότητας. Εφόσον το φημολογούμενο τουρκικό νομοσχέδιο για τις ζώνες θαλάσσιας δικαιοδοσίας αφίσταται του Διεθνούς Δικαίου θα υπάρξουν συνέπειες.
ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Αίγυπτος. Τι θα σήμαινε για εμάς η ένταξή της στη Συμφωνία της Μέκκας; Έχετε δεύτερες σκέψεις για την παρουσία των Patriot στη Σαουδική Αραβία;
Γ. ΓΕΡΑΠΕΤΡΙΤΗΣ: Η Αίγυπτος αποτελεί στρατηγικό εταίρο της Ελλάδας. Ελλάδα και Αίγυπτος αποτελούν πυλώνες σταθερότητας στην περιοχή και διατηρούν στρατηγική εταιρική σχέση, που εδράζεται σε ιστορικούς δεσμούς και σε μια κοινή αντίληψη για τα κυριότερα ζητήματα της περιοχής. Διατηρούμε παράλληλα σταθερή και ουσιαστική τριμερή συνεργασία μαζί με την Κύπρο, η οποία έχει αποδείξει την προστιθέμενη αξία και την ανθεκτικότητά της.
Στρατηγική είναι και η σχέση μας με τη Σαουδική Αραβία. Χαρακτηριστικό του ρόλου που αποδίδουμε στη συνεργασία με τη Σαουδική Αραβία είναι ότι αποτέλεσε την πρώτη χώρα της Μέσης Ανατολής με την οποία η Ελλάδα θεσμοθέτησε Ανώτατο Συμβούλιο Στρατηγικής Συνεργασίας. Εξάλλου, η Σαουδική Αραβία συγκαταλέγεται μεταξύ των χωρών που με σαφήνεια τάχθηκε κατά του τουρκολιβυκού μνημονίου. Η συμφωνία για την ανάπτυξη της ελληνικής συστοιχίας Patriot στη Σαουδική Αραβία έχει αποκλειστικά αμυντικό και αποτρεπτικό χαρακτήρα, συνδέεται με την προστασία κρίσιμων υποδομών, που άλλωστε άπτονται της ελληνικής και ευρωπαϊκής ενεργειακής ασφάλειας, ενώ έχει και σημαντική πρόσθετη αξία για την εκπαίδευση του στρατιωτικού προσωπικού μας και τη δοκιμασία των συστημάτων σε πραγματικές συνθήκες. Η Ελλάδα παρακολουθεί πάντοτε τις περιφερειακές εξελίξεις με σοβαρότητα και προσαρμόζει τη στάση της με γνώμονα το εθνικό συμφέρον και τις ελληνικές αμυντικές προτεραιότητες και τις διεθνείς της δεσμεύσεις.
ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Στο καλώδιο Ελλάδας – Κύπρου, τώρα, εξασφαλίστηκε συμμετοχή της γαλλικής Meridiam, ενώ συγχρόνως εκκρεμούν έρευνες σε περιοχές της Ανατολικής Μεσογείου. Στη Λευκωσία θέτουν ζήτημα προστασίας των ερευνών. Σκέφτεστε ότι θα μπορούσαν να αναλάβουν έναν τέτοιο ρόλο οι Ένοπλες Δυνάμεις;
Γ. ΓΕΡΑΠΕΤΡΙΤΗΣ: Η ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας-Κύπρου αποτελεί έργο μείζονος σημασίας, το οποίο αίρει την ενεργειακή απομόνωση της Κύπρου. Η πρόσφατη είσοδος της γαλλικής Meridiam ως πλειοψηφικού μετόχου στην εταιρεία Great Sea Interconnector επιβεβαιώνει την οικονομοτεχνική βιωσιμότητα και την αξία του έργου. Είναι αυτονόητο ότι η χώρα μας, σε συντονισμό με την Κυπριακή Δημοκρατία, θα πράξει τα προβλεπόμενα για την πλήρη και ανεμπόδιστη υλοποίησή του.
ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Τα δικά μας «επιθετικά όπλα» πάνω στο τραπέζι ποια είναι; Θα εξέταζε η κυβέρνηση την επέκταση των χωρικών υδάτων νοτίως της Κρήτης στα 12 ναυτικά μίλια;
Γ. ΓΕΡΑΠΕΤΡΙΤΗΣ: Η επέκταση των χωρικών υδάτων μας έως τα 12 ναυτικά μίλια αποτελεί αναφαίρετο δικαίωμα, το οποίο η Ελλάδα διατηρεί το δικαίωμα να ασκήσει μονομερώς σε χρόνο και με τρόπο που θα επιλεγεί από την ελληνική Πολιτεία.
ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Πώς είναι τώρα η σχέση σας με τον Τούρκο ομόλογό σας; Παραμένουν ανοικτοί οι προσωπικοί σας δίαυλοι επικοινωνίας;
Γ. ΓΕΡΑΠΕΤΡΙΤΗΣ: Με τον Υπουργό Εξωτερικών της Τουρκίας έχουμε επιτύχει ένα ικανοποιητικό επίπεδο επικοινωνίας ως προς τις θέσεις και τις κόκκινες γραμμές κάθε πλευράς. Χάρη σε αυτή την επικοινωνία, τα τελευταία τρία χρόνια αποφεύχθηκαν μεγάλες κρίσεις και οικοδομήθηκε μια λειτουργική σχέση προς όφελος και των δύο λαών.
ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Οι επικριτές σας στο εσωτερικό θεωρούν τα «ήρεμα νερά» φενάκη και την πολιτική της κυβέρνησης στη Νοτιοανατολική Μεσόγειο τουλάχιστον «μαλθακή». Τι απαντάτε;
Γ. ΓΕΡΑΠΕΤΡΙΤΗΣ: Τόσο στην Ελλάδα όσο και στην Τουρκία, στο πλαίσιο του ανεύθυνου και καιροσκοπικού πολιτικού λόγου, κάποιες φορές δαιμονοποιείται ακόμη και η απλή επικοινωνία μεταξύ δύο πολιτικών. Ας καταλάβουμε όμως ότι χωρίς διάλογο δεν μπορεί να υπάρξει λύση κανενός προβλήματος. Και σε κάθε περίπτωση διάλογος δεν σημαίνει υποχώρηση από τις εθνικές θέσεις. Ας έχουν τη στοιχειώδη ευθυκρισία όσοι υποστηρίζουν να κοπούν οι γέφυρες με την Τουρκία να αναδείξουν τι συνέπειες θα μπορούσε να έχει η ανεύθυνη αυτή στάση.
Στην ουσία του θέματος, για να αξιολογήσουμε εάν η πολιτική των ήρεμων νερών έχει επιτύχει, πέρα από το αυτονόητο ότι μας εξασφάλισε μια περίοδο χωρίς μεγάλες κρίσεις εν μέσω εξαιρετικά αντίξοων γεωπολιτικών ανακατατάξεων, θα πρέπει να κάνουμε την προβολή που βρισκόμασταν το 2023 και που είμαστε σήμερα και αν ο χρόνος που μεσολάβησε ήταν ωφέλιμος για τα εθνικά μας συμφέροντα. Το 2023 η Ελλάδα είχε οριστικά βγει από την οικονομική κρίση και βρισκόταν σε τροχιά σταθερής ανάπτυξης, είχε ακόμη σημάδια από την μεγάλη μεταναστευτική κρίση και την κρίση πανδημίας, βρισκόταν ακόμη σε στάδιο ενίσχυσης των ενόπλων δυνάμεων, διεύρυνε σταδιακά το διπλωματικό της αποτύπωμα στον κόσμο, ενόσω η Τουρκία είχε παγιώσει τις διαχρονικές αξιώσεις της, είχε συνάψει το ανυπόστατο τουρκολυβικό μνημόνιο, είχε ισχυρή παρουσία στο κόσμο.
Ο διαδραμών χρόνος των ήρεμων νερών ήταν καίριος και ευεργετικός για το ισοζύγιο ισχύος: η Ελλάδα είναι σήμερα ισχυρότατος διεθνής παίκτης με λόγο παντού στο διεθνές γίγνεσθαι, είναι σε εξαιρετικά ανθεκτική δημοσιονομική κατάσταση και η στρατιωτική της ισχύ έχει εκτοξευθεί, ενόσω την ίδια περίοδο θεσμοποιήσαμε τα επιχειρήματά μας στο Αιγαίο και την Ανατολική Ευρώπη. Ναι, θέλουμε την ειρήνη. Αλλά τη θέλουμε από θέση ισχύος. Με αυτοπεποίθηση και χωρίς φοβικά σύνδρομα. Αυτή είναι η Ελλάδα του σήμερα.
