Άδειες, επιδόματα και παροχές: Όλα τα μέτρα που στηρίζουν τη νέα μητέρα

Ο κόσμος έχει αρχίσει να υφίσταται μία άνευ προηγουμένου μείωση των γεννήσεων, σύμφωνα με την επικεφαλής του UNFPA, Δρ. Ναταλία Κανέμ.

Αντίστοιχα, στην Ελλάδα, ο αριθμός των γεννήσεων ήταν μικρότερος το 2024 (68.467) καταγράφοντας μείωση κατά 4,2% σε σχέση με το 2023, όπως δείχνουν τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ.

Η ανάγκη να χαραχθούν συγκεκριμένες πολιτικές που θα δίνουν βιώσιμες λύσεις όχι μόνο για να δημιουργηθεί οικογένεια, είναι επιτακτική.

Άλλωστε, αποτελεί μια γενική παραδοχή ότι τα παιδιά που θα γεννηθούν πρέπει να αντιμετωπίζουν όσο το δυνατόν λιγότερες ανισότητες, αλλά και οι γονείς- και κυρίως οι μητέρες- θα πρέπει να μπορούν να εργάζονται απρόσκοπτα, απολαμβάνοντας και τους άλλους κοινωνικούς τους ρόλους.

Με αφορμή την Ημέρα της Μητέρας, το CNN Greece συγκέντρωσε όλα τα μέτρα που στηρίζουν τη νέα μητέρα, όπως άδειες, επιδόματα και παροχές.

Λύσεις και μέτρα στήριξης

Στο πλαίσιο της δημογραφικής πολιτικής, το πρώτο και κυριότερο μέτρο ενίσχυσης του θεσμού της οικογένειας, είναι το επίδομα γέννησης που ξεπερνά τα 2.000 ευρώ, το οποίο εκτιμάται πως καλύπτει τα βασικά έξοδα για τον πρώτο χρόνο, όπως οι πάνες, η διατροφή του και τα πρώτα ρουχαλάκια.

Αξίζει να σημειωθεί πως το συνολικό ποσό των επιδομάτων, γέννας, κυοφορίας και λοχείας και, κυρίως, μητρότητας, ξεπερνά τις 10.000 ευρώ.

• Άδεια Κύησης και Λοχείας

Από το 2022 και μετά οι έξι μήνες της άδειας μητρότητας έγιναν εννέα, ενώ το 2023 μπήκαν για πρώτη φορά στην 9μηνη άδεια μητρότητας, οι αυτοαπασχολούμενες μητέρες, οι ελεύθεροι επαγγελματίες και οι αγρότισσες. Το 2024 ενσωματώθηκαν και κατηγορίες εργαζόμενων μητέρων, όπως εργαζόμενες σε ΔΕΚΟ, σε τράπεζες και σε μέσα μαζικής ενημέρωσης.

• Επίδομα μητρότητας

Το επίδομα μητρότητας περιλαμβάνει την Κυοφορία και την Λοχεία και πληρώνεται από τον e-ΕΦΚΑ. Για το πρώτο πρέπει να υποβληθεί αίτηση πριν από την αναμενόμενη ημερομηνία τοκετού και για το δεύτερο υποβάλλεται αίτηση μετά τον τοκετό.

Απαιτούνται 200 ημέρες ασφάλισης τα τελευταία 2 έτη, ενώ το ποσό είναι ίσο με τον εκάστοτε κατώτατο μισθό, μηνιαίως.

• Επίδομα γέννησης

Το επίδομα γέννησης παρέχεται από τον ΟΠΕΚΑ και κυμαίνεται από 2.400 ευρώ εφόσον το ισοδύναμο οικογενειακό εισόδημα δεν υπερβαίνει τις 40.000 ευρώ ετησίως, ενώ φτάνει μέχρι τις 3.500 ευρώ. Καταβάλλεται σε δύο δόσεις. Η αίτηση υποβάλλεται ψηφιακά μέσω του epidomagennisis.gr ή μέσω ΚΕΠ.

• Επίδομα παιδιού (Α21)

Το ποσό του επιδόματος χορηγείται ανάλογα με τον αριθμό των παιδιών και του συνολικού οικογενειακού εισοδήματος που οι δικαιούχοι είχαν το προηγούμενο φορολογικό έτος. Ρόλο παίζουν και τα περιουσιακά στοιχεία.

• Έκτακτη ενίσχυση παιδιού

Η ενίσχυση των 150 ευρώ για κάθε παιδί θα καταβληθεί στα τέλη του Ιουνίου 2026 και αφορά σχεδόν ένα εκατομμύριο νοικοκυριά και έχει συνολικό δημοσιονομικό κόστος περίπου 240 εκατ. ευρώ.

Σχεδόν το 80% των οικογενειών με ανήλικα παιδιά θα επωφεληθεί από την συγκεκριμένη έκτακτη ενίσχυση.

• Ο προγεννητικός έλεγχος στο RRF

Ο προγεννητικός έλεγχος ενσωματώθηκε στο Ταμείο Ανάκαμψης, με 4,97 εκατομμύρια ευρώ, για παροχή δωρεάν εξετάσεων σε απομακρυσμένες περιοχές.

• Νταντάδες της γειτονιάς

Το πρόγραμμα αυτό αφορά κυρίως τη φύλαξη βρεφών ηλικίας από δύο μηνών έως 2,5 ετών και προβλέπει την οικονομική ενίσχυση των εργαζομένων γονέων για τη φύλαξη του παιδιού ή των παιδιών τους, είτε εντός της οικογενειακής εστίας είτε στο σπίτι μιας/ενός παιδαγωγού-φροντιστή. Δείτε περισσότερα με ένα κλικ εδώ.

• Χώροι φύλαξης βρεφών εντός των επιχειρήσεων

Με το πρόγραμμα αυτό χρηματοδοτούνται επιχειρήσεις για τη δημιουργία και τον εξοπλισμό χώρου φύλαξης παιδιών των εργαζομένων, ηλικίας από 6 μηνών έως 2,5 ετών, εντός των επιχειρήσεων. Ο αναλυτικός οδηγός.

• Επίδομα βρεφονηπιακών σταθμών

Το επίδομα βρεφονηπιακών σταθμών (voucher) προσφέρει δωρεάν φιλοξενία σε βρεφονηπιακούς σταθμούς και ΚΔΑΠ για εργαζόμενους (μισθωτούς/αυτοαπασχολούμενους) και ανέργους γονείς με βάση τα ορισμένα εισοδηματικά κριτήρια.

• Το δημόσιο φροντιστήριο

Το Ψηφιακό Φροντιστήριο αποτελεί μια σύγχρονη ψηφιακή πλατφόρμα για μαθητές και μαθήτριες. Διαθέτει σε μορφή video σειρά από γνωστικά αντικείμενα και απευθύνεται σε μαθητές Γυμνασίου και Λυκείου.

Παράλληλα, ο μικρότοπος «Το Δημοτικό στο Ψηφιακό Σχολείο» είναι ένας αυτόνομος ιστότοπος για μαθητές και εκπαιδευτικούς.

Παρέχει εύκολη πλοήγηση και αναζήτηση των ανοιχτών εκπαιδευτικών πόρων του για το Δημοτικό σχολείο (ηλικίες 6-12).

• Στεγαστικά προγράμματα

Προγράμματα, όπως το «Σπίτι μου» με τα χαμηλότοκα δάνεια, η κοινωνική αντιπαροχή και η «Κάλυψη» αποτελούν βασικούς άξονες του κυβερνητικού σχεδιασμού για να επιλυθεί το οξύ πρόβλημα της στέγασης και του δημογραφικού.

Mέσω του προγράμματος «Σπίτι μου», νέοι ή νέα ζευγάρια, ηλικίας 25-39 ετών, μπορούν να αποκτήσουν πρώτη κατοικία με μηνιαία δόση σημαντικά χαμηλότερη από εκείνη που αντιστοιχεί στα στεγαστικά δάνεια της αγοράς, ενώ για τους τρίτεκνους, τους πολύτεκνους και όσους αποκτήσουν την ιδιότητα αυτή, το δάνειο είναι άτοκο στο σύνολό του.

Παράλληλα, η ετήσια επιστροφή ενοικίου αποτελεί σημαντική «ανάσα» στον οικογενειακό προϋπολογισμό.

• Φορολογικά κίνητρα

Τα βασικά φορολογικά κίνητρα και μέτρα που ισχύουν το 2026 περιλαμβάνουν:

α) Μείωση της φορολογικής επιβάρυνσης για οικογένειες με παιδιά, μέσω της αναμόρφωσης της φορολογικής κλίμακας, με μειώσεις συντελεστών 2% για εισοδήματα από 10.000€ έως 40.000€.

Η μείωση φόρου (αφορολόγητο) διαμορφώνεται ανάλογα με τον αριθμό των παιδιών:

• 1 τέκνο: 900€
• 2 τέκνα: 1.120€
• 3 τέκνα: 1.340€
• 4 τέκνα: 1.580€
• 5 τέκνα: 1.780€
• Για κάθε επιπλέον τέκνο, η μείωση αυξάνεται κατά 220€.

β) Προβλέπονται προσαρμογές στο ελάχιστο τεκμαρτό εισόδημα για ελεύθερες επαγγελματίες/νέες μητέρες, μειώνοντας τη φορολογική επιβάρυνση.

γ) Εφαρμόζεται μείωση των τεκμηρίων διαβίωσης κατά 30% για κατοικίες, γεγονός που ευνοεί τις οικογένειες.

Επιπλέον προβλέπεται:

• Άμεση κατάργηση του φόρου 15% στην ασφάλιση υγείας.
• Απλοποίηση των καλύψεων του ΕΟΠΠΥ στην υποβοηθούμενη αναπαραγωγή.