Από τα λόγια στις πράξεις: Το δίλημμα Τραμπ μπροστά στην ιρανική εξέγερση

Η ώρα της απόφασης για τον Ντόναλντ Τραμπ σχετικά με το Ιράν έφτασε. Δεδομένης της αιματηρής καταστολής των διαδηλώσεων που πραγματοποιούνται στο Ιράν, αλλά και των δηλώσεων που είχε κάνει ο Αμερικανός πρόεδρος, ο Λευκός Οίκος καλείται να μετατρέψει τη ρητορική του σε πολιτική πράξη.
Άλλωστε πριν από δέκα μέρες, ο Τραμπ είχε δηλώσει ότι οι ΗΠΑ ήταν έτοιμες να «σώσουν» τους Ιρανούς διαδηλωτές σε περίπτωση που η κυβέρνηση του Ιράν επέλεγε τη βία.
Ο ίδιος ο αμερικανός πρόεδρος πάντως με την τελευταία ανάρτησή του σήμερα ζητά από τους Ιρανούς να συνεχίσουν τις διαδηλώσεις και αναφέρει ότι «ακύρωσε όλες τις συναντήσεις με Ιρανούς αξιωματούχους» μέχρι να σταματήσει η καταστολή των διαδηλώσεων από το καθεστώς.
«Ιρανοί πατριώτες, ΣΥΝΕΧΙΣΤΕ ΝΑ ΔΙΑΜΑΡΤΥΡΕΣΤΕ – ΚΑΤΑΛΑΒΕΤΕ ΤΟΥΣ ΤΙΣ ΔΟΜΕΣ ΕΞΟΥΣΙΑΣ ΣΑΣ!!!
Καταγράψτε τα ονόματα των δολοφόνων και των κακοποιητών. Θα πληρώσουν βαρύ τίμημα.
Έχω ακυρώσει όλες τις συναντήσεις με Ιρανούς αξιωματούχους μέχρι να ΣΤΑΜΑΤΗΣΕΙ η παράλογη δολοφονία διαδηλωτών.
Η ΒΟΗΘΕΙΑ ΕΡΧΕΤΑΙ.
MIGA!!! (σ.σ. Make Iran Great Again)
ΠΡΟΕΔΡΟΣ ΝΤΟΝΑΛΝΤ ΤΖ. ΤΡΑΜΠ», έγραψε ο Αμερικανός Πρόεδρος στο Truth Social.
Όταν ρωτήθηκε πάντως απέφυγε να απαντήσει τι σημαίνει «η βοήθεια είναι καθ’ οδόν», καλώντας τους δημοσιογράφους να το ερμηνεύσουν οι ίδιοι.
Σύμφωνα με ανάλυση του BBC, η δήλωση Τραμπ ότι οι ΗΠΑ ήταν έτοιμες να «σώσουν» τους Ιρανούς διαδηλωτές, έγινε πριν ξεκινήσει η βίαιη καταστολή των διαδηλώσεων σε όλη τη χώρα. Σήμερα οι πληροφορίες που διαρρέουν, παρά το μπλακάουτ του διαδικτύου, δείχνουν να εντείνεται ακόμα περισσότερο η καταστολή και η διεθνής κοινότητα περιμένει την επόμενη κίνηση του Αμερικανού προέδρου.
Μήνυμα ισχύος και οι επιλογές που εξετάζει η Ουάσινγκτον
Στην Ουάσινγκτον έχουν ήδη αρχίσει να εξετάζουν «πολύ ισχυρές επιλογές», όπως περιγράφει ο Τραμπ.
Μεταξύ των σεναρίων που εξετάζονται είναι οι επιθέσεις από απόσταση με βομβαρδιστικά και όπλα υψηλής ακρίβειας, ενώ εξετάζεται και ένα είδος πιο αθέατης δράσης, όπως κυβερνοεπιθέσεις με στόχο την αποδιοργάνωση της ιρανικής διοίκησης.
Το ερώτημα όμως είναι παραμένει. Τι ακριβώς επιδιώκει η Ουάσινγκτον να πετύχει;
Πίεση για αλλαγή στρατηγικής ή αλλαγή καθεστώτος
Αναλυτές εκτιμούν ότι ο πρωταρχικός στόχος του Τραμπ δεν είναι απαραίτητα η ανατροπή του ιρανικού καθεστώτος, αλλά η αλλαγή της συμπεριφοράς του. Είτε για να σταματήσει η καταστολή, είτε για να κερδηθούν παραχωρήσεις στο πυρηνικό πρόγραμμα, είτε για να ανοίξει ένας δρόμος μεταρρυθμίσεων, με αντάλλαγμα ανακούφιση των υπαρχουσών κυρώσεων.
Παράλληλα υπάρχουν ενδείξεις ότι στο εσωτερικό της αμερικανικής κυβέρνησης ο αντιπρόεδρος Τζέι Ντι Βανς πιέζει για διπλωματία ως πρώτο βήμα με το επιχείρημα ότι μια πραγματική διαπραγμάτευση θα ήταν η «έξυπνη» επιλογή για την Τεχεράνη.
Ωστόσο, σύμφωνα με αναλυτές, όσο το αίμα στους δρόμους αυξάνεται, τόσο η διπλωματία κινδυνεύει να εκληφθεί ως αδυναμία, τόσο από τους διαδηλωτές, όσο και από τους αντιπάλους των ΗΠΑ.
Το ρίσκο της επίθεσης και ο φόβος του μπούμερανγκ
Μια περιορισμένη αμερικανική επίθεση θα μπορούσε να λειτουργήσει ως μήνυμα αποτροπής και ταυτόχρονα ως ψυχολογική ένεση αυτοπεποίθησης προς τους διαδηλωτές. Αρκεί όμως να είναι αποτελεσματική και όχι συμβολική γιατί διαφορετικά μπορεί να πετύχει το αντίθετο, δηλαδή να συσπειρώσει το καθεστώς και ένα τμήμα της κοινωνίας γύρω από τη σημαία.
Και εδώ βρίσκεται το μεγαλύτερο πρόβλημα της στρατηγικής Τραμπ. Σε καμία περίπτωση, το Ιράν δεν είναι όμοια περίπτωση με τη Βενεζουέλα. Είναι ένα κράτος που διαθέτει μηχανισμούς επιβίωσης, βαθιές δομές ασφαλείας και εμπειρία επιβίωσης υπό πίεση. Η απομάκρυνση ενός προσώπου δεν αρκεί για να καταρρεύσει το σύστημα.
Το φάντασμα του 1980 και η αποφυγή χερσαίας εμπλοκής
Ο Τραμπ θυμήθηκε δημόσια την αποτυχημένη απόπειρα διάσωσης των ομήρων το 1980, επί προεδρίας Τζίμι Κάρτερ, υπογραμμίζοντας πως γνωρίζει πόσο επικίνδυνο είναι το να πατήσεις σε ιρανικό έδαφος.
Άλλωστε, η ιστορία εκείνης της καταστροφής παραμένει προειδοποίηση για κάθε Αμερικανό πρόεδρο που σκέφτεται να μετατρέψει μια κρίση σε στρατιωτική περιπέτεια.
Η απειλή της ιρανικής απάντησης και το ανοιχτό μέτωπο της περιοχής
Το Ιράν έχει προειδοποιήσει ότι θα απαντήσει και παρά τις πρόσφατες απώλειες διατηρεί μεγάλο απόθεμα βαλλιστικών πυραύλων, ενώ οι περιφερειακές δομές επιρροής έχουν αποδυναμωθεί αλλά δεν έχουν εξαφανιστεί.
Ο λεγόμενος Axis of Resistance, μια άτυπη συμμαχία μαχητικών και πολιτικών οργανώσεων που υποστηρίζονται από το Ιράν σε όλη τη Δυτική Ασία, μπορεί να είναι μεν τραυματισμένος, αλλά δεν είναι νεκρός και μία λανθασμένη κίνηση εκ μέρους των ΗΠΑ μπορεί να αναζωπυρώσει τα μέτωπα σε όλη τη Μέση Ανατολή.
Το μεγάλο δίλημμα του Τραμπ
Ο Τραμπ βρίσκεται ανάμεσα σε ένα μεγάλο δίλημμα. Από τη μία πλευρά, πρέπει να δείξει ότι οι ΗΠΑ δεν περιορίζονται μόνο σε δηλώσεις και από την άλλη πλευρά, η ανησυχία ότι μία λάθος κίνηση μπορεί να μετατρέψει μια εσωτερική εξέγερση σε διεθνή ανάφλεξη.
Σε αυτό το σημείο δεν κρίνεται μόνο η στάση της Ουάσιγκτον απέναντι στο Ιράν. Κρίνεται και το μοντέλο ισχύος που θα επιλέξει να εφαρμόσει ο Τραμπ στην πιο επικίνδυνη γωνιά του πλανήτη.





